mountainbike.be
05/01/2019
Onderdelen

Weg met het dode punt: niet zomaar ovaal, maar Ogival

Ogival produceert innovatieve tandwielen en pronkt met Bernard Hinault als mede-oprichter. Wanneer een vijfvoudig Tourwinnaar zijn naam aan een product verbindt en het de moeite vindt om mee in het bedrijf te stappen, dan wil dat wel iets zeggen. Op de Roc d'Azur ontmoetten we de andere Bernard, namelijk Bernard Rosset, de uitvinder van de Ogival rings. Deze tandwielen ogen bizar, maar na een gepassioneerde en vooral goed onderbouwde uitleg gingen we er mee aan de slag.
Opvallend 'extreem' ovaal blad van Ogival
© Mountainbike.be
Het blad met 34 tanden op de weegschaal
© Mountainbike.be
Een standaard ovalen blad is op 50% van de tanden kleiner dan een rond blad
©
En dus op 50% van de tanden groter dan een rond blad
©
Een Ogival is op 66,6% kleiner dan een rond blad en slechts op 33,3% groter dan een rond blad
© Mountainbike.be
Ogival 34 tanden
© Mountainbike.be
Close-up
© Mountainbike.be
Ogival gemonteerd
© Mountainbike.be
Inleiding

Ovalen tandbladen zijn hot. Een aanzienlijk aantal competitierenners, zowel op de weg als in het mountainbiken, zweren bij een ovalen tandblad in plaats van een rond exemplaar. In het moderne mountainbiken behoort de voorderailleur stilaan tot het verleden. Wanneer je geen voorderailleur hebt, is het voordeel van zo een alternatieve plateau nog groter. Het afstellen van die voorderrailleur in combinatie met de ovalen bladen, bleek nogal eens moeilijk.

Doel ovalen blad

Het doel van een ovalen tandblad is het beperken van het negatieve effect van het dode punt. Door de cirkel van het tandblad kleiner te maken op de plaatsen van het dode punt, ga je sneller over dat dode punt heen en blijf je langer in de zone waar je echt kracht kan leveren

Standaard ovaal

Bij een 'gewoon' ovalen tandblad met 34 tanden zijn exact de helft van de tanden kleiner dan die 34 tanden en de andere helft groter dan 34 tanden. De schommeling gaat van het equivalent van 32 tanden op het kleinste punt tot het equivalent van 36 tanden op het grootste punt. Of anders uitgedrukt: je spendeert 50% van je omwenteling met een kleinere versnelling en 50% met een grotere versnelling.

Ogival ovaal

Bij het Ogival blad zijn twee derde (66,6%) van de tanden kleiner en één derde (33,3%) van de tanden groter. Dit is niet onlogisch want als je de omwenteling analyseert zie je dat de zone waarin je echt krachtig bent, vrij beperkt is. De zone waarin je efficiëntie laag is, is groter dan de helft van je omwenteling.

Het tweede argument is niet eenvoudig te vertalen naar mensentaal. Het komt er op neer dat de overgang tussen twee opeenvolgende tanden bij het Ogival blad veel vloeiender is dan bij het standaard ovalen blad. Dit voorkomt klachten omdat je spieren de overgang beter verteren.

Het totale verschil tussen het maximum en het minimum bedraagt bij Ogival 30%. Een Ogival blad met 34 tanden komt op zijn grootste punt overeen met een blad met 39 tanden. Op zijn kleinste punt zijn dat 29 tanden.

Uitvinder Bernard Rosset is er, uiteraard, van overtuigd dat een klassiek ovalen blad nauwelijks tot geen voordeel biedt. De theoretische uitleg klopt alvast!
Eén omwenteling met een ovalen blad brengt je precies even ver als een omwenteling met een rond blad, maar met het ovalen blad ga je vlotter over de dode punten.
 
In de eerste video krijg je een uitgebreide verduidelijking in het Frans. Afhankelijk van de plaats waar het Ogival blad zich bevindt in de omwenteling, heb je een groter of kleiner blad. Groot op de plaatsen waar je meest kracht kan ontwikkelen, klein ter hoogte van de dode punten.

 
Onderstaande video is er eentje voor de liefhebbers van een technische uitleg. Het is een vergelijking van de verschillende ovalen tandbladen van de markt. Ogival blinkt uit door een zeer geleidelijke overgang tussen het zwaarste en lichtste punt van de omwenteling. Bovendien zit er binnen één omwenteling een grotere variatie dan bij andere ovalen tandwielen. Zo word de tijd die je ter hoogte van het dode punt spendeert minimaal en kan je maximaal genieten van de fase waar je echt kracht kan zetten.

  
In de laatste video zie je de plateau in beweging op de rollen. Op deze koersfiets zit een 1x11 groep gemonteerd met een voorblad met 44 tanden en achteraan een cassette 11-42. Je ziet ook de kooi van de derailleur bewegen. De kooi beweegt meer naarmate je meer naar links schakelt op de cassette. Dit voel je niet tijdens het schakelen en ook niet tijdens het trappen.

 
Praktijkbevindingen

Eerder dit jaar reden we op een ovalen tandblad van Rotor in het kader van de test van hun 2INpower MTB powermeter. Een ovalen tandblad van Rotor is 'standaard' en dus veel minder uitgesproken dan een blad van Ogival. Toen moesten we eigenlijk concluderen dat we slechts weinig verschil konden voelen.

Wij hebben de plateau gecombineerd met een 1x12 SRAM Eagle aandrijving. Nadat we ons klassiek rond tandblad met 34 tanden er af gehaald hadden, moesten we helemaal niets veranderen aan de afstelling van de achterderailleur. Alles werkte perfect.

Ondertussen hebben we ons verdiept in het thema en kunnen we zeggen dat er een groot verschil zit tussen de rijders onderling. Een ovaal blad heeft als doel het dode punt te minimaliseren. Maar niet iedereen heeft een even uitgesproken dood punt in zijn trapbeweging. Je hebt namelijk mensen die bijna uitsluitend duwen op hun pedalen, terwijl anderen echt een ronde trapbeweging hebben met een duw- en trekfase. Deze laatsten hebben bijgevolg een veel kleiner dood punt. Hoe groter het dood punt in jouw trapbeweging, hoe groter het voordeel dat je zal hebben bij het rijden met ovalen tandbladen!

En als je dan toch je dode punt wil wegwerken, kan je het maar beter ineens grondig doen... Toen we met de Ogival rings gingen fietsen voelden we een duidelijk verschil in vergelijking met alle tandbladen waarmee we eerder gereden hadden. Je spendeert nauwelijks tijd op het dode punt en gaat direct verder naar de volgende duwfase. In steile klimmen helpt dit enorm, je kan continu spanning op het achterwiel houden en komt vlotter boven.

Als jij een stoemper bent, moet je dit zeker eens proberen. Als je een flyer bent die de trapcirkels helemaal rondmaakt, is een ovaal blad voor jou mogelijks overbodig. In onze ogen is dit de reden dat amateurfietsers nog meer voordeel kunnen halen uit een Ogival blad dan profwielrenners.
 
Niet tevreden geld terug

Wie na de eerste maand niet tevreden is, kan de reden hiervoor opgeven en de plateau retourneren.  Het bedrag van de aankoop wordt in dat geval teruggestort. Maar de oprichter garandeerde ons dat er nauwelijks retours zijn. De enige reden van retour zijn moeilijkheden bij het afstellen van de voorderailleur. En laat dat nu net geen probleem zijn op de moderne mountainbikes.

Duurzaamheid en gewicht

De plateau is vervaardigd uit 7075 T6 aluminium en is opvallend duurzaam in vergelijking met standaard kettingbladen van Shimano en SRAM. De door ons geteste plateau weegt 60 gram in de 104 BCD uitvoering met 34 tanden. Dat is een tiental gram meer dan een standaard SRAM X01 Eagle plateau met evenveel tanden en in dezelfde uitvoering.

Varianten en prijs

De plateaus zijn zowel in 'Road' als 'MTB' uitvoering verkrijgbaar. Klik door naar hun website om de verschillende opties en vertandingen te bekijken. Voor de mountainbike zijn er zowel plateaus om met een enkel als dubbel voorblad te rijden. Recent werd ook een SRAM direct mount boost plateau aan het gamma toegevoegd. De plateaus voor Shimano 1x11 en RaceFace waren reeds eerder te verkrijgen.

De prijs voor een singlering Ogival voorblad varieert naargelang de uitvoering en bedraagt ongeveer 90 euro.

Contact

Op de Roc d'Azur kan je de uitvinder persoonlijk ontmoeten en heeft hij allerhande middelen ter beschikking om de werking van zijn plateau uit te leggen. Je kan de plateaus ook ter plaatse kopen. Uiteraard hoe je niet zo lang te wachten en kan je ze nu reeds online bestellen met een 'niet tevreden, geld terug' garantie.

Klik hier om door te surfen naar de website en bijhorende shop van Ogival.

Klik hier voor de blog van Ogival, je vind er heel wat informatie in het Frans.

Auteur: Michiel Van Aelbroeck
tags Rotor Tandbladen Ovaal kettingblad Bernard Hinault Ogival Trapefficiëntie
Linkpartner

Deze site maakt gebruik van cookies om de site optimaal te laten werken.

Cookies zijn kleine bestanden die gebruikt worden om de instellingen van deze site te bewaren.

Cookies vertellen ons niet wie je bent.

Wil je meer weten over cookies, lees dan onze cookie policy